Materiały do akcji Cyryl - Powstanie Wielkopolskie 

Dwudziestego siódmego grudnia tego roku przypada wyjątkowa, okrągła rocznica jednego z najważniejszych wydarzeń w dziejach samej  Wielkopolski i Polski – upływa sto lat od wybuchu powstania wielkopolskiego. To doskonała i być może, ostatnia okazja by wydobyć z zakamarków wielkopolskich domów pamiątki po uczestnikach powstania, jego przygotowaniach, wydarzeniach i następstwach. Muzeum Początków Państwa Polskiego przyłącza się do, organizowanej przez Miasto Poznań wspólnie z Urzędem Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego, wielkiej akcji społecznej gromadzenia dotychczas nie udostępnianych publicznie zabytków powstańczych: zdjęć, negatywów, listów, dokumentów, planów, pocztówek, ulotek, map, przedmiotów codziennego użytku czy elementów wyposażenia wojskowego. Właściciele powstańczych pamiątek wcale nie muszą się ich pozbywać. Wystarczy, że do końca maja przyniosą je do jednego z punktów zbiórkiw 12 miastach Wielkopolski (lub przyślą mailem skan obiektu wraz z wypełnioną kartą przystąpienia do akcji na adres pawel.michalak@cyryl.poznan.pl ) oraz zgodzą się na wykonanie ich elektronicznej wersji i publiczną prezentację.

W Poznaniu zbiórka odbywa się w Wydawnictwie Miejskim Posnania (w Pracowni Digitalizacyjnej CYRYL) przy ul. Ratajczaka 44 w każdą środę do końca maja od godziny 8 do 16. Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie prowadzi zbiórkę w swojej siedzibie
przy ul. Kostrzewskiego 1 w Gnieźnie, w dniach 23 marca i 20 kwietnia 2018 r., od godziny 10 do 18.

Skany pamiątek zostaną przekazane pod obrady jury, które posiadaczom najwartościowszych obiektów przyzna nagrody pieniężne, przede wszystkim za troskliwe zachowanie tych świadectw przeszłości. W następnym etapie akcji wszystkie zakwalifikowane do konkursu pamiątki zostaną opisane i jako wirtualna kolekcja, opublikowane na portalu cyryl.poznan.pl. Ale na tym nie koniec – obiekty nagrodzone i wyróżnione zostaną pokazane na wystawie w Poznaniu (w grudniu 2018 roku), a w 2019 roku w pozostałych 11 miastach, które w akcji wzięły udział.

Może się jednak zdarzyć i tak, że właściciel zdjęcia, dokumentu czy listu będzie chciał je przekazać do muzeum czy archiwum. Będzie miał taką możliwość, składając na miejscu odpowiednią deklarację. Warto w tej akcji wziąć udział, chociażby dlatego, aby w wirtualnym i rzeczywistym świecie opowiedzieć o pradziadku lub dziadku powstańcu. Jesteśmy im to winni.

 

Szczegółowych informacji o zbiórce w Poznaniu i wielkopolskich miastach (Obornikach, Chodzieży, Ostrowie Wielkopolskim, Nowym Tomyślu, Kępnie, Jarocinie, Lesznie, Zbąszyniu, Gnieźnie, Wągrowcu i Kościanie) udziela Biuro Poznań Kontakt 61 646 33 44. Regulamin zbiórki, harmonogram, terminarz i karta przystąpienia do akcji znajduje się na stronie www.wmposnania.pl w zakładce AKCJA: POWSTANIE.

 

 

Wykaz grobów wojennych Województwa Wielkopolskiego

Dnia 27 grudnia 2017 r. Wojewoda Wielkopolski zamieścił na stronie internetowej Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego nowy dział poświęcony grobom wojennym, które znajdują się na terenie województwa wielkopolskiego. Jest to całościowy rejestr grobów wojennych powstańców styczniowych i powstańców wielkopolskich.

Obecnie zauważalny jest  wzrost świadomości historycznej młodego pokolenia, które poprzez pamięć o tych, którzy oddawali swoje zycie za wolność Ojczyzny wyraża ciągłość idei niepodległościowej. Zauważalne jest także duże zaangażowanie różnych grup społecznych, które zbierają  pieniądze na renowacje miejsc pamięci, poświęcają swój wolny czas, by uprzątnąć miejsca spoczynku polskich bohaterów.

Przygotowany wykaz grobów wojennych kierowany jest głównie dla tych osób, aby mogły one zapalić znicz, czy też złożyć kwiaty z okazji rocznicy powstania styczniowego, wielkopolskiego czy też uroczystości Wszystkich Świętych, na grobach poległych w wyniku działań wojennych.

 

 

 „Powstanie Wielkopolskie z klocków lego” – otwarcie wystawy w Kiszkowie - 23.09.2018

W niedzielne popołudnie, 23 września, najmłodsi mieszkańcy Kiszkowa, mieli możliwość wziąć udział w niezwykłym wydarzeniu. W budynku gimnazjum  Bartosz Borowiak z organizacji społecznej Herosi Wolności zaprezentował swoją wystawę z klocków lego. Tematyka wystawy nawiązywała bezpośrednio do wydarzeń sprzed stu lat, a więc Powstania Wielkopolskiego.

Spotkanie rozpoczęło się przemarszem ze szkoły podstawowej na kiszkowski Rynek, gdzie złożono kwiaty i zapalono znicz przed Pomnikiem Poległych w latach 1918-1945. Po uroczystym wprowadzeniu sztandarów i odśpiewaniu hymnu państwowego, odczytano nazwiska poległych w Powstaniu Wielkopolskim, którzy pochodzili z terenu gminy Kiszkowo. Byli to: Franciszek Balcerek, Andrzej Budnik, Michał Kochowicz, Walenty Skrzypczyk, Leon Wełnic. Wspomniano także z imienia i nazwiska tych mieszkańców, którzy brali czynny udział w walkach.

„Dzisiaj ta uroczystość jest symboliczna, ale też jest wyrazem naszego szacunku do tych, którzy nie wahali się, kiedy było hasło „Ojczyzna w potrzebie”.  – mówił Wójt gminy Kiszkowo Tadeusz Bąkowski. - Ten rok jest szczególny, To stulecie odzyskania niepodległości. Stulecie Powstania Wielkopolskiego. Powstania, które było najważniejsze, bo zwycięskie. Brali w nim udział nasi mieszkańcy. Niektórzy zapłacili za tę walkę o wolność najwyższą cenę: swoje życie. Wielu z nich walczyło w różnych miejscach, tam gdzie toczyły się największe walki. Było to niezwykle ważne, by tą wolność, która powróciła po ponad stu latach, utrzymać. Dziś jesteśmy w takiej sytuacji, że nie musimy o tę wolność walczyć z takim poświęceniem i narażaniem życia. Natomiast musimy pamiętać o tych wszystkich którzy walczyli, którzy polegli, którzy tę wolność nam dali. Musimy o tym pamiętać. Szczególnie młodszych wychować w duchu patriotyzmu, w duchu pamięci, poszanowania i szacunku do wolności.

Dzisiaj w Gnieźnie kończy się XI Zjazd Gnieźnieński. Ma on wymiar bardziej ekumeniczny niż polityczny. Nawiązuje do I Zjazdu Gnieźnieńskiego, gdy Otton III przybyły do Gniezna. Niektóre źródła podają, że ojciec mu kazał, aby do Gniezna przybył. Jest to też jakieś przesłanie, że warto czasem posłuchać dorosłych, którzy mądrością życiową się dzielą.

Myślę, że choć nas tutaj garstka, to jesteśmy tym zaczynem, który będzie dalej krzewił tę ideę i jeszcze wiele razy do końca roku spotkamy się, by uczcić pamięć Powstańców Wielkopolskich, tych którzy polegli i tych którzy walczyli o wolność naszej ojczyzny.”

„Chcieliśmy inaczej pokazać wkład Wielkopolan i Wielkopolski w odzyskanie niepodległości w 1918 roku. – powiedział Zastępca Dyrektora SP w Kiszkowie Zbigniew Ochylski. Każdy z nas rozumie patriotyzm na swój sposób. Mamy wolność, o którą nasi przodkowie walczyli w 1918 r. i w kolejnych latach. Możemy ten patriotyzm pokazywać na różne sposoby. Mam nadzieję, że te osoby, które się dzisiaj tutaj spotkały, w sposób szczególny ten patriotyzm rozumieją i dobrze, że pokazują to najmłodszym. Dzisiejsze spotkanie może być wzorem i przykładem dla tych najmłodszych.”

 „Szanowni Państwo! Bardzo się cieszę, że możemy być z wystawą tutaj w Kiszkowie – tymi słowami Bartosz Borowiak powitał wszystkich zebranych.-  Tydzień temu byliśmy w Jabłkowie, za tydzień będziemy w Łagiewnikach Kościelnych. Do końca roku chcemy odwiedzić 60 miejscowości. Tak, aby jak najwięcej osób mogło tę wystawę zobaczyć. Chciałbym podziękować za zaproszenie. Jest nam bardzo miło, że możemy tu gościć. Jak już pan wójt wspominał, dzisiaj kończy się XI Zjazd Gnieźnieński. Jestem w jego Komitecie Organizacyjnym. Myślę, że takim przesłaniem tego Zjazdu są słowa Jana Pawła II, który mówił, że wolność jest nam dana, ale również zadana. Myślę, że tę wolność każdy z nas na swój sposób zagospodaruje.

Wystawa przedstawia 4 makiety, kolejne będą w budowie. Pierwsza makieta pociągu pancernego zdobytego pod Rynarzewem 16.02.1919 r. Dalej mamy Hotel Bazar, czyli miejsce, w którym Ignacy Paderewski przemawiał do mieszkańców Poznania, zgromadzonych tłumnie na Placu Wilhelmowskim, czyli obecnym Placu Wolności. Następnie jest scena przyjazdu Ignacego Paderewskiego do Poznania, na Dworzec Letni, również zwany Wilhelmowskim. Został zbudowany specjalnie dla Cesarza. Ostatnia makieta przedstawia Ławicę, lotnisko wojskowe zdobyte przez powstańców 6 stycznia 1919 r.  Są to takie 4 akcenty, które mówią nam ogólnie, o powstaniu, jego początkach, które wybuchło w Poznaniu. Oprócz makiet są jeszcze 2 animacje. Zostały przygotowane razem z Urzędem Marszałkowskim. Przedstawiają makiety, które mogliśmy tutaj zobaczyć: o przyjeździe Paderewskiego i zdobyciu Ławicy. Pierwsza animacja składa się z 17 tys. zdjęć. Jest to animacja poklatkowa. Następnie odbędą się warsztaty dla dzieci, w sklejaniu modeli kartonowych modeli samolotów, które są tutaj w gablocie. Ostatnim akcentem będzie spotkanie z Grupą Rekonstrukcji Historycznych Garnizon Gniezno, gdzie będzie można zobaczyć sprzęt, umundurowanie, jakich używano w czasie Powstania Wielkopolskiego.”

Ramzes Temczuk z Grupy Rekonstrukcji Historycznej Garnizon Gniezno podczas spotkania w Kiszkowie opowiadał czym zajmuje się grupa rekonstrukcyjna. Odpowiadał tez na pytania zebranych. A dzieci interesowało wszystko: Jak ubrani byli powstańcy, a jak Prusacy? Jaki przebieg miało powstanie? Ile kosztuje przygotowanie rekonstrukcji? Jak długo trzeba się do niej przygotowywać? Gdzie do tej pory odbyły się w powiecie gnieźnieńskim rekonstrukcje? Chętni, mogli przymierzyć mundur powstańca i zrobić sobie w nim zdjęcie.

Organizatorami spotkania byli: Szkoła Podstawowa im. Witolda Szkudlarka w Kiszkowie, Herosi Wolności (działanie społeczne), Sołectwo Kiszkowo, Gmina Kiszkowo.

 

 

"Pamiętamy o naszych Bohaterach - renowacja nagrobka i figur"

Rok 2018 przynosi nam dwie niezwykle ważne dla Polski rocznice: setną rocznicę wybuchu zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego oraz 100-lecie odzyskania niepodległości. Tegoroczny Jubileusz ze względu na swój wyjątkowy charakter jest świętem wyjątkowym. Doniosły charakter rocznicowych obchodów jest także wspomnieniem o naszych Bohaterach.

Na terenie gminie Kiszkowo znajdują się cztery groby, w których pochowani są polegli powstańcy. Upamiętniają one walkę i męczeństwo.

Dwa położone są w Kiszkowie: Leona Wełnica (*08.03.1899, †1919), opiekę nad którym sprawuje rodzina oraz Michała Kochanowicza (*19.09.1885, †29.01.1919). Nagrobek Kochanowicza został odnowiony w 2012 r. przez Stowarzyszenie Kibiców Lecha „Wiara Lecha”. Stowarzyszenie od kilku lat prowadzi akcję odnawiania mogił powstańczych i utrzymywania pamięci o poległych powstańcach. Oryginalny krzyż z nagrobka, został oficjalnie przekazany do Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.

W zabytkowym pomniku nagrobnym na cmentarzu w Sławnie, pochowani są: Andrzej Budnik (†28.01.1919), Franciszek Balcerek (†29.01.1919), Walenty Skrzypczak (†20.02.1919). Jest on zakwalifikowany jako grób wojenny i znajduje się pod opieką Państwa Polskiego. Renowacja grobu została wykonana w 2018 r. przez gminę Kiszkowo na mocy porozumienia z Wojewodą Wielkopolskim  i Wielkopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.

Z własnej inicjatywy mieszkańcy odnowili także 3 figury i krzyż. W Skrzetuszewie figurę Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej, figurę Św. Wawrzyńca oraz  krzyż stojący przy drodze Skrzetuszewo – Imiołki. W Kiszkowie odnowiono figurę Najświętszego Serca Pana Jezusa, a w Charzewie figurę Matki Boskiej. Odnowienie małej architektury sakralnej wpisuje się w tegoroczne obchody. Większość krzyży i figur, było bowiem stawianych w podziękowaniu za odzyskaną wolność czy uratowanie z pożogi wojennej. Na terenie ziemi kiszkowskiej znajduje się obecnie 41 krzyży oraz 30 figur i kapliczek.

 

 

Janusz Karwat "Ziemia Gnieźnieńska w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919"  - link do www.gniezno24.com

 

Zaproszenie na wspólne obchody 100 rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodlegości