Dnia 8 października 2018 r. podczas uroczystej Gali w Hotelu IBB Andersia w Poznaniu, odbyło się podsumowanie XIX edycji Konkursu pn. „Działania proekologiczne i prokulturowe w ramach strategii rozwoju obszarów wiejskich”.

Konkurs organizowany jest corocznie od 19-tu lat przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego. Zyskał sobie wielu zwolenników. Biorą w nim udział jednostki samorządu terytorialnego, podległe im instytucje oraz organizacje i podmioty gospodarcze z terenu województwa Wielkopolskiego. Co roku gromadzi wielu wspaniałych i zacnych gości: włodarzy miast i gmin oraz takie osoby, którzy inspirują do różnych aktywności, również w dziedzinie ekologii i kultury. Kapituła konkursu po ocenie sędziów sprawozdawców przyznaje nagrody. Przewodniczącą Kapituły jest Marszałek Marzena Wodzińska, Zastępcą Przewodniczącego jest Dyrektor Departamentu Środowiska Mariola Górniak, a Sekretarzem - Zastępca Dyrektora Departamentu Środowiska Jarosław Sobczak. W ramach tego konkursu trzy projekty z Gminy Kiszkowo zdobyły nagrody pieniężne o łącznej wartości 16 tys. zł.

„Cieszę się, że jesteście Państwo z nami na tej Gali. – powiedziała Marszałek Marzena Wodzińska. Jeśli konkurs trwa 19 lat i cieszy się tak dużym powodzeniem tzn., że jest potencjał. A ten potencjał tworzycie Państwo: samorządy lokalne, organizacje, ale przede wszystkim Wielkopolanie. Cieszę się że przez 19 lat, czyli prawie tyle ile istnieje Województwo Wielkopolskie, my jako zarząd województwa promujemy to, co pięknego dzieje się w Waszym otoczeniu. Przez te wszystkie lata nagrodziliśmy tysiące zrealizowanych projektów. Województwo Wielkopolskie ma wielkie możliwości. Drugie co do wielkości województwo w Polsce. Trzecie pod względem liczby ludności. Tę skarbnicę chcemy pokazywać, promować, nagradzać, bo taka jest nasza rola. Cieszę się, że słynąca z gospodarności i przedsiębiorczości Wielkopolska ma ludzi z zapałałem, zorganizowanych, pomysłowych i pracowitych. Takich ludzi gościmy tutaj dzisiaj na Gali. Z całego serca wszystkim gratuluję. Podziwiam, że z entuzjazmem realizowali swoje projekty. Życzę kolejnych sukcesów, niesłabnącego zapału, motywacji do dalszej pracy oraz powodzenia w życiu zawodowym i osobistym. Wszystkiego dobrego!”

Z terenu Gminy Kiszkowo zostały zgłoszone trzy projekty i wszystkie trzy zostały nagrodzone.

Najwyższą nagrodę w wysokości 8 tys. zł otrzymało Sołectwo Łagiewniki Kościelne za projekt realizowany w latach 2016-2018: „Odtwarzamy „Kipę” – lodową wyspę na stawie w Łagiewnikach Kościelnych”.

Organizatorem projektu było Sołectwo Łagiewniki Kościelne przy wsparciu finansowym Gminy Kiszkowo. Projekt finansowany był ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego, Gminy Kiszkowo oraz wkładu własnego mieszkańców (wolontariat – do tej pory wzięło w nim udział ponad 280 osób!!!). Działanie zrealizowane w ramach programu: „Wielkopolska Odnowa Wsi 2013-2020” VI, VII i VIII edycji konkursu „Pięknieje wielkopolska wieś”. Celem projektu było odtworzenie wyspy i stawu mieszczącego się w miejscowości Łagiewniki Kościelne.

Zestawienie finansowe projektu w latach 2016-2018

Pierwszy etap prac zrealizowano do 31.10.2016 r.:

Polegał na wypompowaniu wody ze stawu przez Ochotniczą Straż Pożarną z Rybna Wielkiego. Do kolejnych etapów włączyli się mieszkańcy wsi: przetransportowany został urobek oraz kamienie, wyłożono ręcznie skarpę oraz teren wokół stawu, wysiano trawę.

Realizacja niniejszego projektu miała charakter wieloaspektowy. Wykonanie rewitalizacji stawu oraz terenu wokół niego poprawiło znacząco estetykę całej miejscowości. Po drugie - utrzymanie stawu wraz z wyspą i grotą lodową stanowi zachowanie naszego lokalnego dziedzictwa historycznego. I po trzecie - odtworzenie stawu miało pozytywny wpływ przyrodniczy dla ptaków, płazów i ryb.

Drugi etap prac zrealizowano do 31.10.2017 r.:

Wokół stawu powstała ścieżka dydaktyczna, przy której ustawiono kilka starych maszyn rolniczych przekazanych przez mieszkańców miejscowości. Przy maszynach zostały umieszczone tabliczki informacyjne. Powstała też duża tablica informacyjna, na której z jednej strony zawarte są informacje na temat miejsca i jego historii, a z drugiej widnieją zdjęcia z realizacji projektu.

Zadbano również o walory przyrodnicze. Dzieci i dorośli posadzili 523 drzewa i krzewy. Ponadto na drzewach zawieszono budki lęgowe dla ptaków, które wykonali uczniowie z miejscowej szkoły podstawowej. Ciekawostką są pływające po stawie dwie budki lęgowe dla kaczek. Każda z nich jest przeznaczona dla trzech kaczych rodzin.

W celu zapewnienia stałego poziomu wody w stawie naprawiono dopływ z pobliskiej hydroforni, który był zniszczony i niedrożny. Dzięki niemu wody ze stacji uzdatniania wody mogą zasilić staw w okresach suszy, a w czasie dużych opadów nadmiar wody jest odprowadzany ze stawu za pomocą  rowu melioracyjnego.

Najciekawszym fragmentem  projektu była budowa mostu pływającego na wyspę, na której znajduje się stara murowana lodownia. Do wejścia na most oraz na wyspę prowadzą schody. Całość zabezpieczona jest barierkami, które montowali mieszkańcy wsi. Dodatkowo kilku mieszkańców wykonało balustrady ochronne, które zamontowano na wyspie. Piasek na podbudowę pod schody i kostkę brukową zakupili i przywieźli rolnicy z Łagiewnik Kościelnych. Zakupiono również ławki parkowe, które mieszkańcy skręcili i zamontowali wokół stawu do wcześniej wkopanych elementów betonowych. Dodatkowo zakupiono i zamontowano kosze na śmieci.

Realizacja projektu przy rewitalizacji „Kipy” przyciągnęła mieszkańców w każdym wieku, zarówno dzieci jak i dorosłych, którzy poświęcili swój wolny czas, by dołożyć swoją symboliczną cegiełkę do poprawy fragmentu swojej przestrzeni publicznej. Przy okazji był to również czas na refleksje i opowieści, związane zarówno z zespołem dworsko-parkowym, jak i stawem. Najbardziej jednak cieszy fakt, że w społeczną pracę było zaangażowanych wiele osób, dla których poczucie własnej wartości i odpowiedzialności za wspólne dobro jest niezmiernie ważne.

Trzeci etap prac realizowany obecnie (planowany termin zakończenia prac: 31.10.2018 r.)

W 2018 r. prace skoncentrowane są na odbudowie lodowej piwniczki. Zakres prac przewiduje: uzupełnienie i czyszczenie ścian z cegły pełnej, odnowienie spoin, wzmocnienie sklepienia, zamontowanie okna i kraty, wykonanie posadzki i dojścia do piwniczki  z polnych kamieni.

W ramach wolontariatu mieszkańcy pomogą przy pracach ziemnych, które ze względu na usytuowanie oraz stan budowli muszą być wykonane ręcznie. Przygotują również wnętrze lodowni do urządzenia w niej ekspozycji dawnych sprzętów oraz miejsca spotkań. Odnowią i odrestaurują eksponaty, a następnie przewiozą z Izby Pamięci i Tradycji Ziemi Kiszkowskiej istniejącej przy Szkole Podstawowej w Łagiewnikach. Część z nich ze względu na ograniczoną przestrzeń Izby nie może być eksponowana, a przechowywane w złych warunkach, bez renowacji mogą ulec trwałemu zniszczeniu.

Wystawione w lodowni eksponaty można będzie oglądać przez kratę wejściową, a w przypadku zorganizowanych grup oraz w trakcie imprez i spotkań organizowanych na ,,Kipie” będzie możliwość wejścia do środka. Planowana jest częsta wymiana ekspozycji oraz zorganizowanie mini galerii sztuki ludowej, której zbiory gromadzone w Izbie ciągle się powiększają.

W ramach wolontariatu mieszkańcy pomogą przy wywiezieniu ziemi blokującej dojście do piwniczki i zalegającej w jej wnętrzu, wykarczują i usuną drzewa i krzewy oraz odkryją strop piwniczki,  a po jego wzmocnieniu  ponownie zakryją i nasadzą nowe rośliny. Przygotują również wnętrze lodowni do urządzenia w niej ekspozycji dawnych sprzętów z gospodarstw domowych.  Odnowią i odrestaurują eksponaty, a następnie przeniosą je z Izby Pamięci i Tradycji Ziemi Kiszkowskiej istniejącej przy tutejszej Szkole Podstawowej. Przywiozą z własnych pól i przetransportują taczkami na wyspę polne kamienie na budowę posadzki w lodowni oraz przed nią. Zakupią oraz przywiozą piasek do prac budowlanych i brukarskich. Planują również zrobienie z litego drewna drzwi wejściowych do piwniczki lodowej, okiennicy oraz dużego stołu i kilku ław.

Więcej informacji o projekcie, można znaleźć: tutaj, tutaj, tutaj i tutaj.

Drugim nagrodzonym projektem, był projekt zrealizowany w 2018 r. przez Szkołę Podstawową im. Ks. Józefa Radońskiego w Sławnie „Historia wokół nas”. Otrzymał nagrodę w wysokości 6 tys. zł

W ramach zrealizowanego projektu, przeprowadzono działania mające na celu zapoznanie zarówno uczniów jak i lokalnej społeczności z postacią ks. Józefa Radońskiego, byłego proboszcza parafii Sławno. Od początku roku szkolnego 2017/2018 gromadzono materiały dot. Radońskiego, organizowano spotkania z mieszkańcami. Zorganizowanych zostało kilka konkursów szkolnych, m.in. na gazetkę o patronie, Konkurs plastyczny i techniczny „Moja mała ojczyzna” nawiązujący do dokonań naszego przyszłego patrona oraz quiz wiedzy o J. Radońskim. Dnia 19.03.2018 r., kiedy to odbyła się oficjalna uroczystość nadania szkole imienia.

Więcej informacji o projekcie, można znaleźć: tutaj i  tutaj.

Trzecim nagrodzonym projektem, był projekt zgłoszony przez Koło Łowieckie nr 60 Sokół w Kiszkowie: „Odbudowa zanikającej populacji kuropatwy w krajobrazie Wielkopolski na terenach obwodów łowieckich dzierżawionych przez Koło Łowieckie nr 60 Sokół w Kiszkowie." Otrzymał nagrodę w wysokości 2 tys. zł.

Wniosek do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu został złożony w styczniu w 2017 r. Podpisanie umowy nastąpiło w maju a zrealizowano go we wrześniu. Wartość całego projektu wyniosła 11 tys. zł, z czego uzyskano  dofinansowanie w  wysokości 10 tys. zł. W ramach tego zakupionych zostało 200 kuropatw. 

Głównym celem projektu była reintrodukcja kuropatwy na terenie dwóch polnych obwodów (157 i 158) dzierżawionych przez koło łowieckie, leżących na terenie gminy Kiszkowo i Kłecko w powiecie gnieźnieńskim. Ptaki były wypuszczane w grupkach po 10 osobników w 20 miejscach. Do wypuszczania wybierano dogodne miejsca jako siedliska czyli nieużytki, łąki i pastwiska. Reinrodukcja była prowadzona dość równomiernie na terenie obu obwodów co spowodowało, że przeżył większy odsetek wpuszczonych ptaków a co za tym idzie zostało więcej zajętych stanowisk lęgowych. Projekt nie sprowadzał się jedynie do zakupu i wpuszczania kuropatw. Koło w Kiszkowie od kilku lat prowadzi program redukcji drapieżników, ale od sezonu wcześniej zaczęło jeszcze intensywniej przygotowywać się do tego projektu poprzez odstrzał lisa i jenota oraz przy okazji wprowadzono odłowy za pomocą pułapek żywołownych w miejscach, gdzie nie można wykonywać polowania tj. w sąsiedztwie budynków mieszkalnych. Były organizowane specjalne polowania oraz promowano myśliwych indywidualnych szczególnie intensywnie polujących na te drapieżniki. Poza samym wysiedleniem było to kluczowe działanie, ponieważ wszystkie dotychczasowe badania dotyczące śmiertelności kuropatw wykazują, że ok 80 % tych ptaków, zwłaszcza samic wysiadujących jaja jest zjadana przez lisy. Poza tym jako, że te ptaki pochodziły z hodowli a nie z naturalnego środowiska, aby ułatwić im adaptację przygotowane zostały specjalne podsypy (miejsca dokarmiana) dla ptaków.

Poza tym w projekt reintrodukcji zostali zaangażowani uczniowie ze szkół podstawowych w Łagiewnikach Kościelnych i Sławnie oraz dzieci z oddziałów przedszkolnych znajdujących się przy tych szkołach. Przeprowadzono lekcje terenowe w trakcie których uczniowie mogli zobaczyć z bliska kuropatwy oraz samemu je wypuścić. Poza samym wypuszczeniem ptaków bardzo mocno zwrócono uwagę na zagrożenia dla kuropatw i zmiany siedliskowe, które poza drapieżnictwem lisa są również przyczyną zaniku tego gatunku w krajobrazie rolniczym.

Nagroda przeznaczona zostanie na dalszą współpracę z młodzieżą szkolną w dziedzinie edukacji przyrodniczo-łowieckiej.

Miłym akcentem i przerywnikiem podczas wręczania nagród były występy artystów: Zespołu muzycznego Bogna Bands, Zespołu Promyczki z gminy Lisków oraz na zakończenie uroczystości koncert gwiazd światowego formatu: tenorów Mirosława Niewiadomskiego, Mariusza Ruty oraz śpiewaczki operowej Karoliny Zielińskiej-Ruta.

Tekst i zdjęcia: Anna Frąckowiak

Fotorelacja: tutaj